Livba hme em dibêjin ( puf, pif ), û ji wê şor û gotinê wûte û peyvên mîna ( pufo/pifo, pufê/pifê) der-ketine.

Yaw, tu pufe xurcê* dikî … !i

Xurc: ew kurtanên li ser piştên dewêr (kerr, hesp, qantir .. hwd), gava ku berîkên wan kurtanan hebin, ew bi wan berîkan ran dibêjin “xurc”, û “xurcî kurtanê”. i

Û ew şor û gotina: (pufe xurcê dikî), ew bi wate mehneya, pufe tiştekî boş û vala dikî ku tişt jê der-nakeve û bi ser-nakeve.

Êdî pirsa min ev e:
Ew li kîjan herêmê hûn dibêjin (buf), gelek xweş e gava ez nas dikim wan devokên zimanî xwe, kurdî, û ev yek jî nî-sanê (nî-şanê) dide ku ew rêdar û qanûnê beyesazî (fîlologî) di navber guhartina van tîpan da bi hev ( b-p-f-v- ), û ew mînekê herî naskirî:
Pazik ..(b-p).. Basik
Poşman bibûna ..(b-p).. Boşman bibûna
baB ..(b-v).. baV
Firtone ..(f-v).. Virtone
Pirî ..(f-p).. Firî

Diser rexnêre ne … ❌(nivîs şaş e)
Di ser rexnê ra ne … ✔ (nivîs rast e)

Ji ber:
Ew amûr û alavê rê-zimanê kurdî (re, ra) ku ew nî-sana (nî-şana) hevpariyê û dostaniyê û hevaltiyê û meşandinê bi hev re, ew dide gotinê.
Wekî:
– Mihra RA … teve Mihra dimeşa û diça mîna heval û dost, ne wekî kole û azep yê rengî îslamî, lê mîna ling bi ling teve Mihra wekî dost û heval.
– Aguhra RA .. teve Aguhr dimeşa û digera wekî dost û heval

Ew alav amûra hevpariyê û dostaniyê (the accompanying article), ew bi du rengan țê holê rê-zimanî (re, ra)
– gava ew karî hevparî û dostaniyê li dem û wextê niha û pê va be, em rengî ( re ) bi kar dihînin.
– û heger ew karî hevparî û dostaniyê di dem û wextê berê û borî da be, em rengî ( ra ) bi kar dihînin.

Re (niha û paşerojê) … Ra (berê)

Û ew jî mîna malbatên jêrîn țên bi kar hanîn:
– di ..[nav/bernav].. de/da
– ji ..[nav/rengdêr].. ve/va
– bi ..[nav].. re/ra *
– di ..[rengdêr/berķer].. re/ra
– ji ..[nav/bernav].. re/ra

* P. S.
– Bi Rêzên ra dimeşiya ..
Li hinek devokan țê sivikkirin bi avêstina alav û amûrê (bi) ji serî gotinê. Û ew dibe:
– Rêzên ra dimeşiya

Lê hel-bet ew navî (Rêzan/Rêzên) qet nabe (Rêzan-ra/Rêzênra) wekî yek peyv û wûte.
Û wesan jî ew nivîdandina (rexnê-ra) çewt e, û yê rast ev e (rexnê ra)

– û va (30) sî salin … (şaş)
– û va (30) sî sal in ..(rast)

Ji ber ku, di rê-zimanê kurdî da, ew ve-ķerê alîkariyê “Bûn” (the axillary verb “to Be”):
– Bûn (im/me, î/yî, e/ye, in/ne)
– to Be (am, are, is, are)

– Gava ew [Bûn] teve (Nav û Rengdêran) were, ew cihê xwe bi serbestî distîne, û bi wan van nazeliqe û nakeve, wekî:
• Sal (ev nav e) … sal e, sal in
• Zer (ev reng e) … zer e, zer in
• Kurd (ev nav e) … Kurd im, Kurd î, Kurd e, Kurd in
• kurdî (ev rengdêr e, [-î]) … kurdî me, kurdî yî, kurdî ye, kurdî ne
… hwd

– Gava ew [Bûn] teve (ve-ķer/intransitive verb, lê-ķer/transitive verb) were
• Bez (jêderî ve-ķer/the infinitive intransitive verb) …
beza, bezî
di-bez-im, di-bez-î, di-bez-e, di-bez-in … hwd
• Bezîn (jêderî lê-ķer/the infinitive transitive verb)
bezand, bezandî
di-bezîn-im, di-bezîn-î, di-bezîn-e, di-bezîn-in … hwd

Ev yek, tune ye û nîne, li nav nivîsandina zimanê kurdî bi tîpên erebî, û ne jî bi zimanê turkî, wûşmê û ji ber wê va, gava ew kesên ji nav nivîsa tîpên erebî û yê turkî țên nav nivîsa kurdî bi tîpên latînî, ewina pir wûte û peyv û gotinan bi hev va dixin û dizelqînin, û nizanin li kî derê ve-qetînin û li kî derê bizeliqînin, û țêwer dibin li nav rengî şaş û çewt ji nivîsandinê kurdî.

Ohmîd û hêvî dikim ku tu jî ne ji wan kesan bî .. !
Ji ber du-barekirina van çewtekên nivîskî yên bi çûk li nav nivîs û gotarên te da. Tevî ku berê jî min bala țe kişand ser vê yekê, û țe bersivand:
Ew çewtikên çapemendî ne, ji ber ez bi lez dinivîsînim, û him jî pir caran gava ez li nivîsandinê ve-digerim, hinek bîr û ramanên din jî di bera der-dikevin, û pir caran jî ez ji nû va diguhêrînim.

Lê bira Beyar dilcan, xuya dibe ku çirok ne weha ye, ha ! … hhhh

– Behwer ķin / bawer ķin … (durust)
– Behwerķin / bawerķin … (çewt)

Di rê-zimanê kurdî da, du ve-ķerên alîkariyê sereke hen, ew jî ev in (ķer /ķir: to work, to act, bi fransî: faire) û (deh /dih: to do, to give)
• Ķir (rengî jêder /infinitive form, ku li hinek deran bi rengî “ķirin, ķirdin, ķerden” der-bas dibe).
• Deh (rengî jêder/infinitive form, ku li hinek deran bi rengî “da, dandin, dayîn” der-bas dibe).

Ew rêdar û qanûnê rê-zimanê kurdî, ev e:

Yekem
(Navî Kar) + (Ķir) = Lê-ķerî Hevbende
(Name of Act) + (kir) = transitive compound verb

Duyem
(Navî Kar) + (Deh) = Ve-ķerî Hevbend
(Name of Act) + (Deh) = intransitive compound verb

Bi vê pîvanê, ew (bawer dike) û (bawer dide), nivîsên durust in.
Û ew (bawerdike) û (bawerdide), nivîsên çewt in.

– Behwerkirin .. (navî kar e)
Behwerkirin tiştek e, û dîn tiştek din e
– Behwer kirin .. (lê-ķerî hevbend e)
Wan behwer kirin bi ellahî dînan û bê-hişan

▪Balê xwe pê de ew cûdahî navber (behwerkirin) yek peyv, û (behwer kirin) du peyv … !

Wesan jî:
Çêkirin (navî kar) … Çê kirin (lê-ker: wan çê kirin)
Azadkirin (navî kar) … Azad kirin (lê-ķer: wan azad kirin)

– mîrên Bedirxaniyan … (nî-sana piranî)
– tu-car wan rojnameya Kurdistan da-nedimezrandin … (nî-sana piranî ji Bedirxaniyan ra)
– (ji miriyan bêtir in .. (bêtir: rengdêr e
– partiyên sexte peran ji kur țînin

Û di der-barê mijarê gotarê te da, hel-bet 100 % ez dengî xwe teve dengî te dikim, ji alîkî va bi pîrozbahiya Roşana Rojnameya Kurdî, yê ku (126) saliya xwe der-bas kiriye, û ji alîkî din va, bi rewşa xerap û paş-ketî ji rojnameya kurdî ra bi giştî.

Bimihîne di xweşbariyê da, bira Beyar can.